Hotel De Westdijk: toekomstbestendig ontwerpen ondanks netcongestie

Hotels worden voor verwarming en koeling vaak voorzien van VRF-systemen. Daarmee kan iedere hotelkamer afzonderlijk worden verwarmd of gekoeld. Technisch is dat een aantrekkelijke oplossing, maar bij traditionele VRF-systemen lopen koudemiddelleidingen door een groot deel van het gebouw. Wij hebben daarom nadrukkelijk verder gekeken dan de gebruikelijke oplossing.

De regelgeving rondom koudemiddelen wordt steeds strenger en het gebruik van verschillende synthetische koudemiddelen wordt verder afgebouwd. Bij een gebouw met een lange levensduur wil je voorkomen dat toekomstige veranderingen grote aanpassingen aan het leidingnet in het complete hotel noodzakelijk maken. Daarom is er gekozen voor een watergedragen VRF-oplossing van Mitsubishi Electric.

Bij deze oplossing wordt het koudemiddel zoveel mogelijk centraal gehouden en worden warmte en koude met water verder door het gebouw getransporteerd.

Naar de hotelkamers lopen daardoor waterleidingen voor verwarming en koeling in plaats van een uitgebreid koudemiddelnet. Dat lijkt misschien een technisch detail, maar voor de levensduur en aanpasbaarheid van het gebouw is het een fundamentele keuze.

De eigenaar van het hotel is tevens de verhuurder van het gebouw. Daarmee is er een duidelijk belang om niet alleen naar de investering van vandaag te kijken, maar juist naar duurzaam en toekomstbestendig beheer over de volledige levensduur van het pand. Een watergedragen systeem sluit daar goed op aan.

Tegelijkertijd vraagt zo’n installatie om andere ontwerp- en uitvoeringsuitgangspunten dan een traditioneel VRF-systeem. Daarom hebben we het ontwerp kritisch getoetst en in het voortraject ook externe installatiekennis betrokken om de gekozen principes vanuit de praktijk te beoordelen.

Een volledig duurzaam hotel vraagt behoorlijk wat elektrisch vermogen. Alleen is dat vermogen door netcongestie niet op ieder moment onbeperkt beschikbaar. In plaats van de installatie daarop direct fors te beperken, hebben we eerst onderzocht wanneer het probleem daadwerkelijk ontstaat.

Hiervoor hebben we belastingprofielen van vergelijkbare hotels gebruikt en vertaald naar de situatie van De Westdijk: 74 hotelkamers, het restaurant en de overige gebouwinstallaties.

Vervolgens hebben we verschillende scenario’s gesimuleerd. Daarin zijn onder andere de opwekking van circa 300 zonnepanelen, batterijopslag en de belasting van de warmtepompen meegenomen. Daaruit bleek dat het beschikbare vermogen gedurende het grootste deel van het jaar voldoende is. Vooral op incidentele momenten, bijvoorbeeld tijdens zeer koude dagen, kan een kritische situatie ontstaan. En juist voor die momenten hebben we het energiesysteem ontworpen.

Het uitgangspunt is dat het beschikbare elektrische vermogen zo efficiënt mogelijk wordt benut. De warmtepompen worden daarom aangestuurd op basis van de actuele elektrameting. Dreigt het gecontracteerde of beschikbare vermogen te worden overschreden, dan kan het systeem automatisch ingrijpen.

Niet-kritische zones kunnen tijdelijk worden teruggeregeld of uitgeschakeld. Hotelkamers die daadwerkelijk in gebruik zijn en andere noodzakelijke voorzieningen krijgen daarbij vanzelfsprekend prioriteit. Daarnaast wordt een batterijvoorziening toegepast. Wanneer de vermogensvraag tijdelijk hoger wordt dan vanuit het elektriciteitsnet beschikbaar is, kan de batterij een deel van deze piek opvangen. De circa 300 zonnepanelen leveren bovendien gedurende het jaar een aanzienlijk deel van de benodigde elektriciteit lokaal op.

Uit onze simulaties bleek dat met name de combinatie van een hoge warmtevraag en warmtapwaterproductie tijdens uitzonderlijke koude omstandigheden kritisch kan worden. Daarom is ervoor gekozen om een gasaansluiting beschikbaar te hebben waarmee in deze uitzonderlijke situaties de warmtapwaterbereiding kan worden ondersteund.

Gas is daarmee niet het uitgangspunt voor de energievoorziening, maar een back-up voor incidentele pieksituaties. Dat maakt het mogelijk om vergaand te elektrificeren zonder de gehele installatie te dimensioneren op een situatie die maar zeer beperkt voorkomt.

Het resultaat is een combinatie van warmtepompen, slimme vermogenssturing, batterijopslag, zonnepanelen en een back-upvoorziening. Niet één techniek lost netcongestie op. Het is juist de samenwerking tussen de verschillende systemen die het mogelijk maakt.

Naast het installatie- en energieconcept verzorgt EMBATO ook de begeleiding van de nutsvoorzieningen. Daarbij zijn onder andere de elektriciteits- en gasaansluitingen aangevraagd en zijn verplaatsingen van bestaande kabels en leidingen begeleid. De ligging aan de Westdijk zorgt daarbij voor nog een bijzondere technische uitdaging. Het hotel wordt buitendijks gebouwd en een reguliere gemeentelijke rioolaansluiting is daar niet vanzelfsprekend. Daarom wordt gewerkt met een persriool, waarmee het afvalwater over enkele honderden meters naar het hoofdriool wordt verpompt. Ook dat hoort bij integraal technisch adviseren: niet alleen kijken naar de installaties ín het gebouw, maar ook zorgen dat alle noodzakelijke infrastructuur eromheen klopt.

Inmiddels is de bouw volop onderweg. Het gebouw is wind- en waterdicht en de warmtepompinstallatie staat op het dak. Daarmee verandert het project langzaam van een technisch model en een verzameling ontwerpuitgangspunten in een daadwerkelijk functionerend hotel.

Het project wordt in opdracht van Asterinvest gerealiseerd. HBE Bouw verzorgt de bouwkundige realisatie. De installaties worden uitgevoerd door Geerts Elektrotechniek en Heinen & Hopman Installaties.
Voor EMBATO laat het nieuwe hotel mooi zien waar technisch advies steeds vaker over gaat.

Niet simpelweg een installatie selecteren die vandaag voldoet, maar vooruitkijken naar levensduur, koudemiddelen, elektrificatie, netcongestie en energiebeheer. Want toekomstbestendig ontwerpen betekent soms juist dat je niet méér vermogen nodig hebt.
Je moet slimmer omgaan met het vermogen dat er al is.